प्रतिनिधी -अमोल कोलपाकवार..
गडचिरोली, अहेरी:०८/११/२०२५ तीव्र इच्छाशक्ती आणि अटल संकल्पाचा महामेरू जेव्हा लोककल्याणाच्या भूमीत उतरतो, तेव्हा उपेक्षेचे पाषाण बाजूला सारून संजीवनीचा स्रोत प्रकट होतो. आज, गडचिरोली जिल्ह्यातील दक्षिण भागातील दुर्गम आणि आदिवासीबहुल अहेरीने नेमका हाच आशादायी क्षण अनुभवला. मागील अनेक वर्षांच्या प्रदीर्घ प्रतीक्षेनंतर, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते, ₹८३ कोटी खर्चातून साकारलेल्या १०० खाटांच्या अत्याधुनिक ‘महिला व बाल रुग्णालया’चे (Women’s and Child Hospital) गौरवशाली लोकार्पण पार पडले.
हा केवळ एका इमारतीचा शुभारंभ नाही, तर मातृत्वाच्या रक्षणाचे आणि बालकांच्या सुरक्षित भविष्याचे अभयवचन आहे. आजपासून (आज पासून सुरुवात) या नवसंजीवनी केंद्राचे द्वार उघडले असून, दक्षिण गडचिरोलीच्या आरोग्य युगाचा नवा प्रवास सुरू झाला आहे.
⏳ प्रतीक्षेचा वनवास आणि संकल्पाची अग्निपरीक्षा
या रुग्णालयाच्या स्थापनेमागे जनहिताचा एक मोठा ध्यास आणि संकल्पाची कठोर तपस्या आहे. हे भव्य आरोग्य मंदिर केवळ एका दिवसात उभे राहिलेले नाही, तर त्यासाठी प्रशासनाच्या अनेक कसोट्या लागल्या आहेत:
* २०१६ चा संकल्प: या आरोग्य मंदिराला सर्वप्रथम २०१६ साली प्रशासकीय मान्यता मिळाली, तेव्हा दुर्गम भागात एक आशेचा किरण चमकला होता.
* २०१८ मधील कृती: त्यानंतर, सर्व प्रक्रिया पूर्ण होऊन २०१८ मध्ये या कामासाठी वर्क ऑर्डर काढण्यात आली, आणि प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात झाली. संकल्प सिद्धीस नेण्यासाठी लागणाऱ्या प्रदीर्घ प्रतीक्षेचा खडतर प्रवास या भूमीने अनुभवला आहे.
या रुग्णालयाची निर्मिती ही केवळ सरकारी योजना नाही, तर ही नक्षलग्रस्त भागाच्या माथ्यावर कोरलेली विकासाची गाथा आहे. आज, जेव्हा हे रुग्णालय पूर्ण क्षमतेने सुरू झाले आहे, तेव्हा हा विलंब केवळ संकल्प सिद्धीस नेण्यासाठी झालेली अपरिहार्य अग्निपरीक्षा होती, हे सिद्ध होते.
️ पाच तालुक्यांसाठी ‘आरोग्य कवच’
हे रुग्णालय दक्षिण गडचिरोलीच्या पाच आदिवासीबहुल तालुक्यांसाठी (अहेरी, एटापल्ली, भामरागड, सिरोंचा आणि धानोरा) आरोग्य कवच म्हणून उभे राहिले आहे.
पूर्वीचा दाह: या भागातील गरोदर मातांना प्रसूतीसाठी किंवा गंभीर बालकांना उपचारांसाठी शेकडो मैलांचा प्रवास करून चंद्रपूर किंवा नागपूर गाठावे लागत असे. अनेकदा, नियतीचे कठोर पाश वाटेतच आवळले जात आणि निष्पाप जीव अकाली जात.
आजची दिलासादायक स्थिती: आता १३,४६० चौरस मीटर क्षेत्रावर पसरलेल्या या भव्य वास्तूत जीवनदान देणाऱ्या खालील विशेष सुविधा उपलब्ध झाल्या आहेत:
* नवजात शिशु अतिदक्षता विभाग (NICU): जन्मानंतर त्वरित विशेष काळजी आवश्यक असलेल्या बालकांसाठी ही सेवा वरदान ठरणार आहे.
* २४ तास सिझेरिअन आणि तातडीची सेवा: गुंतागुंतीच्या प्रसूतींसाठी आवश्यक असलेली सिझेरिअन (C-Section) शस्त्रक्रिया आणि बालरोग तज्ज्ञांची तातडीची सेवा येथे रात्रंदिवस उपलब्ध आहे.
* मातृ-बालमृत्यूवर अंकुश: जिल्हा प्रशासनाच्या माहितीनुसार, या रुग्णालयाच्या स्थानिक उपलब्धतेमुळे मातृ व बालमृत्यू दरावर मोठा आणि प्रभावी अंकुश मिळवता येईल, अशी प्रबळ आशा आहे.
️ मुख्यमंत्र्यांचे प्रेरणादायी उद्गार: “हा आरंभ आहे, परिणिती नाही!”
रुग्णालयाच्या लोकार्पण सोहळ्याप्रसंगी बोलताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपले विचार अत्यंत ओजस्वीपणे मांडले. ‘उपमुख्यमंत्री’ या पदावर असताना त्यांनी या भागासाठी सातत्याने प्रयत्न केले आणि आज ‘मुख्यमंत्री’ म्हणून ते या स्वप्नाची पूर्तता करत आहेत.
मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले, “गडचिरोलीच्या जनतेसाठी आरोग्य हा केवळ अधिकार नाही, तर आम्ही दिलेला तो विश्वासाचा शब्द आहे. हे रुग्णालय म्हणजे आमच्या कार्याची परिणिती (End) नाही, तर या भागातील ‘सर्वांसाठी आरोग्य’ या ध्येयाच्या सिद्धीचा हा फक्त आरंभ (Beginning) आहे!”
ते पुढे म्हणाले, “आजपासून दक्षिण गडचिरोलीतील मातांना उपचारासाठी दूरवर भटकंती करावी लागणार नाही. नक्षलवादाच्या अंधाऱ्या सावलीतून बाहेर पडून आम्ही विकासाचा सूर्य आणला आहे, आणि हे रुग्णालय त्या तेजाचे एक प्रतीक आहे. या भागातील माता आणि बालक आता अधिक सुरक्षित असतील. आम्ही गडचिरोलीला महाराष्ट्रातील सर्वाधिक प्रगतीशील जिल्ह्यांच्या पंक्तीत आणल्याशिवाय शांत बसणार नाही.”
‘नवसंजीवनी’चा किरण: गडचिरोलीला विकासाची नवी दिशा
एकंदरीत, नक्षलग्रस्त भागात ८३ कोटी रुपयांचे हे आरोग्य केंद्र उभे राहणे, ही संकल्प आणि समर्पणाची पराकाष्ठा आहे. हे रुग्णालय केवळ १०० खाटांची व्यवस्था नाही, तर मातृशक्तीला बळ देणारे, बालकांना निरोगी भविष्य देणारे आणि गडचिरोली जिल्ह्याला सामाजिक न्यायाची नवी दिशा देणारे एक दीपस्तंभाचे प्रतीक आहे. आजपासून या ‘नवसंजीवनी’ची सेवा सुरू झाली आहे आणि दक्षिण गडचिरोली खऱ्या अर्थाने आरोग्याच्या महामार्गावर अग्रसर झाला आहे.
